Hidrobiologiya laboratoriyası

Tel.  
Faks  
Elektron poçtu  
Struktur bölmənin rəhbəri Adil Əliyev
Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru 
İşçilərin ümumi sayı
Əsas fəaliyyət istiqamətləri  Laboratoriyada Xəzər dənizində və Azərbaycanın daxili suhövzələrində (çaylar, göllər, axmazlar, su anbarları, bulaqlar və s.) formalaşan hidrobiontların (balıqlar və onurğasız heyvanlar) növ tərkibi, miqdarı, yayılması, su hövzələrinin  həyatında rolu, onların bioloji sərvətlərindən səmərəli istifadə edilməsi, rolu onların məhsuldarlıqlarının artırılması üçün effektli metodların işlənib hazırlanması və su hövzələrinin qorunması yollarının müəyyən edilməsi üzrə tədqiqatlar aparır. Tədqiqatlarda balıqların yem bazasının araşdırılmasına, istifadəsiz yem obyektlərinin müəyyən edilməsinə, onlardan səmərəli istifadə olunmasına, balıqçılıq əhəmiyyətli su tutarlarında balıq ovu üzrə proqnozların hazırlanmasına, əhəmiyyətli onurğasız heyvan növlərinin (zəli, xərçəng, molyuska və s.) müəyyənləşdirilmə­sinə, onların çoxaldılması biotexnologiyalarının elmi əsaslarının işlənib hazırlanmasına, ekoloji şəraitin dəyişməsindən asılı olaraq hidrobiontların (xüsusilə balıqlar və ali xərçənglər) morfologiyasında, biologiyasında, etologiyasında və yayılmasında baş vermiş dəyişikliklə­rin araşdırılmasına xüsusi diqqət verməyi planlaşdırır.
Əsas elmi nəticələri Hazırda respublikamızın daxili su hövzələrinin və Xəzər dənizinin əsas ekoloji qrupları demək olar ki, hərtərəfli tədqiq edilmişdir. Respublikamızın şirin su hövzələrindən indiyə qədər 34 sistematik qrupa mənsub olan 2000-dən çox onurğasız heyvan növləri (bunların 600-dən çoxu birhüceyrəli heyvanlardır), 1 növ dəyirmiağızlı, 67 növ və yarımnöv balıq qeydə alınmışdır. Qeydə alınan növlərin arasında 30 növ infuzor (A.Əliyev), 2 növ amfipod (R.Əliyev) və 1 növ xironomid sürfəsi (Ə.Qasımov) elm üçün ilk dəfə təsvir olmuşdur. 2 növ balıq isə ixtiofaunamızın tərkibində ilk dəfə qeydə alınmışdır (N.Mustafayev).

Xəzər dənizindən 1150 növ birhüceyrəli və onurğasız heyvan növləri, 1 növ dəyirmiağızlı, 81 növ və yarımnöv balıq qeydə alınmışdır. Onların arasında növlərinin sayına görə infuzorlar (460 növ) və xərçəngkimilər (312 növ) fərqlənirlər. Qeydə alınan növlərin arasında 1 cins 23 növ infuzor (F.Ağamalıyev), 8 növ ostrakod (H.Fərəcov), 4 növ kum xərçəngləri (A.Derjavin) və 11 növ amfipod (A. Derjavin) elm üçün yeni olmuşdur.

İndiyə qədər aparılan tədqiqatların nəticələri 40-dan çox monoqrafiya və toplularda “Севрюга” Биологический очерк (Державин, 1922), “Воспроизводство запасов каспийского лосося” (Державин, 1941), “Воспроизводство запасов осетровых рыб” (Державин, 1941), “Каталог пресноводных рыб Азербайджана” (Державин, 1949), “Куринское рыбное хозяйство” (Державин, 1956), “Рыбы пресных вод Азербайджана” (Абдурахманов, 1962), “Гидрофауна Нижней Куры и Мингечаурско­го водохранилища” (Касымов, 1965), “Balıqlar” (Əbdurrəhmanov, 1966), “Пресноводная фауна Кавказа” (Касымов, 1972), “Göl və su daşqınlarında çoxalan balıqların yetişdirilməsinin bioloji əsasları” (Abbasov, 1972), “Биология молоди основных промысловых видов карповых и окуневых рыб внутренних водоемов Азербайджана” (Аббасов, 1983), “Рыбы залива Кирова Каспийского моря” (Кулиев, 1989), “Жерех. Aspius aspius (L.)” (Коллективный труд, 1995), “Şəmkir su anbarının biologiyası” (Əliyev və b., 1997), “Биология Варваринсково водохранилища” (Халилов, 1997), “Биоразнообразия: Нефть и биологические ресурсы Каспийского моря” (Касымов, 2001), “Kürətrafı göllərin biologiyası” (Əliyev və b., kollektiv əsər, 2001), “Карповые и окуневые рыбы Южного и Среднего Каспия” (Кулиев, 2002), “Экология планктона Каспийского моря” 3-dildə - Azərbaycan, Rus, İngilis dillərində (Касымов, 2004) “Форели Азербайджана” (Кулиев, 2005), “Azərbaycanda əmtəə balıqçılığı” (Quliyev, 2006), “Mingəçevir su anbarı vətəgə balıqlarının ekologiyası” (Seyid-Rzayev, 2007) “Kür silsilə su anbarlarının biologiyası” (Kollektiv əsər, Əliyev və Bağırova 2010), “Azərbaycanın şirinsu balıqlarının erkən inkişaf mərhələləri” (Bağırova, 2010) “Azərbaycanın daxili su hövzələrinin bioloji ehtiyatları, onların artırılması və səmərəli istifadə olunması yollarına dair Bioloji tövsiyyələr” (Quliyev, Əliyev, 2011) və s. kimi kitablarda və yüzlərlə elmi məqalələrdə və broşurlarda öz əksini tapmışdır.