Dənli-taxıl, paxlalı və texniki bitkilər laboratoriyası

Tel. (+994 36) 5450199; (+994 50) 6876835 
Faks  
Elektron poçtu

p_fatullaev@mail.ru 

Struktur bölmənin rəhbəri

Fətullayev Pərviz Ülkər oğlu 

Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
İşçilərin ümumi sayı 6
Əsas fəaliyyət istiqamətləri  Naxçıvan Muxtar Respublikası şəraitində dənli-taxıl, paxlalı və texniki bitkilərin tədqiqi, seleksiyası, toxumçuluğu, onların istifadə imkanlarının araşdırılması və becərilməsi istiqamətlərində
Əsas elmi nəticələri

2004-cü ildən başlayaraq laboratoriyada yumşaq buğda, bərk buğda, arpa, noxud, ətirli tütün, qarğıdalı, yonca və soya bitkilərinin müxtəlif sortları üzərində tədqiqat işləri aparılır.

Yumşaq buğdanın 4 növmüxtəlifliyinə aid 497 sort nümunəsi ətraflı tədqiq edilmiş və nəticədə yeni, məhsuldar sortların yaradılması üçün qiymətli başlanğıc materiallar seçilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 1997-ci il 19 may tarixli 51 nömrəli Qərarı ilə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinə verilən səlahiyyət əsasında Yeni Seleksiya Nailiyyətinə 00169 nömrəli “Qılcıqlı-85” arpa sortuna patent və müəlliflik şəhadətnaməsi alınmışdır.Sortun müəllifləri: T.H.Talıbov, R.V.Əmirov, Z.A.Məm­mədov, P.Ü.Fətullayevdir. Sort Seleksiya Nailiyyətlərinin Sınağı və Mühafizəsi üzrə Dövlət Komissiyası tərəfindən 15 avqust 2014-cü il tarixdə Dövlət Reyestrində qeyd olunub. Sort İCARDA-dan introduksiya olunmuş IB-CB-WT pitomnikindən olan entry 119/N-H nümunəsindən kütləvi və fərdi seçmə yolu ilə yaradılmışdır.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 1997-ci il 19 may tarixli 51 nömrəli Qərarı ilə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinə verilən səlahiyyət əsasında Yeni Seleksiya Nailiyyətinə 00171 nömrəli “Qaraca-85” noxud sortlarına patent və müəlliflik şəhadətnaməsi alınmışdır. Sortun müəllifləri: T.H.Talıbov, R.V.Əmirov, İ.M.Məmmədov, P.Ü.Fətullayevdir. Sort Seleksiya Nailiyyətlərinin Sınağı və Mühafizəsi üzrə Dövlət Komissiyası tərəfindən 15 avqust 

2014-cü il tarixdə Dövlət Reyestrində qeyd olunub. Sort Beynəlxalq İCARDA elmi mərkəzindən alınmış, Flip 03-115C genetik mənbələrindən fərdi və kütləvi seçmə metodları ilə yaradılmışdır.

Laboratoriyada ətirli tütün sortlarından Samsun-155, Zaqatala-Dübeki və Amerikan-2 sortlarının Naxçıvan Muxtar Respublika şəraitində becərmə amilləri öyrənilmişdir. Məlum olmuşdur ki, I-II əmtəə növ çıxımına görə üç ildə orta hesabla ən yüksək göstərici Samsun-155 sortunda 70 x 25 sm əkin sxemində Fon+ N45 variantında olmuşdır.

2017-ci ildə yumşaq buğda hibridlər içərisində öz müsbət göstəricilərinə görə fərqlənən (Eskina-8 X 6507-Türkiyə) (Nəfsli) hibridi (Yumşaq buğdanın (Triticum aestivum L.) Craecum (Koern.) Mansf növmüxtəlifliyinə mənsubdur), bərk buğda hibridləri içərisində öz müsbət göstəricilərinə görə fərqlənmiş (Əlincə-84 X Zatino) (Hidayətli) hibridi (Hibrid bərk buğdanın (Triticum durum Desf.) Melanopus (Alef.) Koern. növmüxtəlifliyinə mənsubdur) və arpa nümunələri içərisində öz müsbət göstəricilərinə görə fərqlənən bir ikicərgəli arpa (Arpaçay) (Hordeum distichom L. növünə mənsubdur. İki cərgəlidir, pivəlik istiqamətlidir, tez yetişəndir) seçilərək Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin nəznində olan sortsınaq məntəqələrinə sınaqdan çıxarılması üçün göndərilmişdir.

Hal-hazırda laboratoriyada bərk buğdanın (Triticum durum Desf.) müxtəlif kombinasiyalı 57 hibridi, yumşaq buğdanın (Triticum aestivum L.) müxtəlif kombinasiyalı 60 hibridi hibrid pitomnikində, 5 bərk və 5 yumşaq buğda hibridi, bir ikicərgəli və bir çoxcərgəli arpa bitkisi artırma pitomnikində, Azərbaycan ETƏİ-dən alınmış 32 bərk və yumşaq buğda nümunələri kolleksiya pitomnikində, 5 yabanı buğda sınaqdan çıxarılması üçün tədqiqat işlərinə cəlb edilmişdir. Azərbaycan ETƏİ alınmış 8 (Səba yeli, Odlar yurdu, Yaz çiçəyi, Abşeron, Aran, Ağstafa-1, Ağstafa-2, Yemçilik-16) perspektivli yonca sortları və soya bitkisinin “Sinara”, “Regale”, “Krasnadar-68”, “Ukrayna” sortları üzərində tədqiqat işləri davam etdirilir. Sort nümünələri Bioresurslar İnstitutunun təcrübə sahəsində suvarma şəraitində sınaqdan çıxarılır.